دوشنبه ٢٦ آذر ١٣٩٧ -
»
آخرین اخبار
دسترسی سریع

اخبار > یادداشت مدیرکل دفتر سلامت روان به مناسبت سی امین سال ادغام بهداشت روان در نظام مراقبت های بهداشتی اولیه
 


یادداشت مدیرکل دفتر سلامت روان به مناسبت سی امین سال ادغام بهداشت روان در نظام مراقبت های بهداشتی اولیه

همزمان با هفته سلامت روان

  یادداشت مدیرکل دفتر سلامت روان به مناسبت سی امین سال ادغام بهداشت روان در نظام مراقبت های بهداشتی اولیه

 دکتر احمد حاجبی مدیرکل دفتر سلامت روانی،اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت به مناسبت سی امین سال ادغام بهداشت روان در نظام مراقبت های بهداشتی اولیه(PHC) یادداشتی را منتشر کرد.

به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت، متن یادداشت به این شرج است:

همانطور که می دانید برنامه کشوری بهداشت روان در مهرماه سال 1365 توسط تیمی از متخصصان صاحب نظر تهیه و مورد تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار گرفت و پایلوت این برنامه از سال 1367 در دو شهرستان شهرضا در استان اصفهان و شهرکرد در چهارمحال بختیاری آغاز گردید. اهداف این برنامه عبارت بودن از:

 

1.  فراهم آوردن خدمات اساسی بهداشت روان قابل دسترسی برای همه با تأکید ویژه بر آسیب پذیرترین گروه های مردم در روستا که تا آن زمان خدماتی از جنس سلامت روان  به آنان ارائه نشده، به ویژه افرادی که در نقاط دوردست زندگی می کردند.

 

2. گسترش الگوی خدمات بهداشت روان متناسب با ساختار فرهنگی و اجتماعی جامعه ایران و تشویق مشارکت جامعه در گسترش خدمات بهداشت روان

 

3. افزایش آگاهی مردم از مهارتهای بهداشت روان جامعه  از طریق خدمات بهداشت عمومی و تشویق مردم در زمینه بهره­گیری گسترده تری از اصول بهداشت روان به منظور ارتقاء سلامتی، رشد اجتماعی- اقتصادی و بالا بردن کیفیت زندگی

 

4. گسترش برنامه های مناسب برای ارائه خدمات بهداشت روان به افراد آسیب دیده از جنگ (مهاجرین، بی­خانمان ها، توانمندسازی افراد، داغدیدگان و بیماران روانی و ...) و برنامه ریزی طولانی مدت برای رویارویی با مسایل بهداشت روانی ناشی از جنگ

 

راهبردهایی که بدین منظور در نظر گرفته شده بود عبارتند از:

1. راهبردهای خدماتی

2. راهبردهای آموزشی

3. راهبردهای اجرایی

4. ارتقاء بهداشت روان و ارائه خدمات به آسیب دیدگان جنگی

 

گسترش برنامه  کشوری بهداشت روان:

سالهای 1364 تا 1376 را می توان به دو دوره تقسیم نمود: دوره برنامه های آزمایشی که از سال 1367 تا 1370 است و دوره گسترش برنامه از 1370 تا 1376، نخستین برنامه های آزمایشی در سال 1367 در شهرستان شهرضا از استان اصفهان و در شهرستان شهرکرد از استان چهارمحال بختیاری اجرا گردید. هدف از این بررسی­ها ادغام خدمات بهداشت روان در نظام خدمات بهداشت اولیه بود.

نیاز به ارائه خدمت بهداشت روان به توده های محروم کشور از طریق نظام سطح بندی شده مراقبت های بهداشتی اولیه احساس می شد. به همین دلیل پس از بررسی های گوناگون و جلسات متعدد گروهی از متخصصان و صاحب نظران در زمینه بهداشت روان چارچوب و ساختار اولیه را تدوین نموده و طرح و برنامه را به وزارت بهداشت ارائه کردند.

 

پایلوت برنامه بهداشت روان در شهرضا در سال 1367

 

در ابتدا آموزش بهورزان، کاردان ها، کارشناسان و پزشکان عمومی در دستور کار قرارگرفت. پس از آموزش و توانمند سازی کارکنان برای اجرا از سطح یک حوزه بهداشت یعنی خانه های بهداشت در روستاها کار شروع شد و به کمک بهورزان اقدام به شناسائی ارجاع ، پیگیری و آموزش بیماران روانپزشکی نمودند.

بهورزان آموخته بودند که با چند علامت ساده بیماران روانپزشکی را در سطح شدید، خفیف، صرع و عقب ماندگی ذهنی در روستاها شناسایی کنند و به پزشکان عمومی آموزش دیده در مراکز بهداشتی و درمانی ارجاع دهند.

پزشکان پس از بررسی و ویزیت بیماران، جهت پیگیری مجدد به بهورزان ارجاع می دادند، شاید به جرأت می توان گفت که این اقدام برای اولین بار در کشور بود که حتی علی رغم مخالفت­های بسیاری از متخصصین روانپزشکی و روانشناسی وقت مورد استقبال مردم و کارکنان نظام سلامت قرار گرفت زیرا نیاز به این خدمت در کف جامعه احساس می شد.

 

پایلوت ادغام بهداشت روان در شهر کرد در سال 1367

 

در کنار کار در شهر رضا شادروان دکتر داوود شاه محمدی  و همکارانشان در شهرکرد اقدام به پایلوت دیگری نمودند که طی این برنامه نیز کلیه کارکنان ارائه دهنده خدمات بهداشتی اولیه تحت آموزش قرار گرفتند.

این تجربیات در تاریخ بهداشت روان ایران و سازمان جهانی بهداشت به عنوان یک تجربه موفق بزرگ و قابل تعمیم در ایران و بسیاری از کشورهای دیگر به ثبت رسید.

نتایج این اقدام نشان داد که ادغام بهداشت روان در نظام مراقبت های بهداشتی اولیه مؤثر و اقتصادی بوده و باعث کاهش حجم مراجعین به مراکز تخصصی شده و اجرای برنامه آموزشی در طول آن منجر به تغییرات نگرشی در کارکنان بهداشتی ارائه دهنده خدمات و مخاطبین عمومی شده است. اجرای این برنامه های آزمایشی، تجربه کافی و مفیدی را برای ادغام برنامه بهداشت روان در مراقبت های بهداشتی اولیه فراهم نمود، که نتایج آن منجربه

 

1. ایجاد واحد بهداشت روان در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

 

2. تشکیل کمیته کشوری بهداشت روان

 

3. مشارکت دانشگاه های علوم پزشکی در برنامه کشوری بهداشت روان

 

4.اعلام بهداشت روان به عنوان جزء نهم مراقبت های بهداشتی اولیه

 

5. آماده نمودن متون آموزشی برای بهورزان، پزشکان و ایجاد نظام گزارش دهی و آموزش کلیه پرسنل بهداشتی

 

6. در نهایت تا  پایان (سال 1380 ) حدود 20 میلیون نفر از جمعیت که غالبا روستایی بودند تحت پوشش برنامه بهداشت روان قرار گرفتند.

 

7.   و اختصاص هفته پایانی مهرماه به هفته سلامت روان از سال 1367

 

گسترش برنامه بهداشت روان پس از اجرای طرح تحول سلامت:

· ادغام برنامه پیشگیری از مشکلات روانی، اعتیاد و آسیب های اجتماعی در نظام سلامت شامل: آموزش مهارت­های  زندگی و فرزند پرور برنامه پیشگیری از خودکشی، برنامه خودمراقبتی در سلامت روان، برنامه حمایت های روانی، اجتماعی در حوادث و بلایا، برنامه پیشگیری از مصرف مواد، برنامه پیشگیری از خشونت خانگی و ....

 

· گسترش برنامه در مراکز شهری ، ایجاد دسترسی به خدمات سلامت روان پیشگیری از مصرف مواد و سلامت اجتماعی  در مراکز خدمات جامع سلامت

 

·  جذب بیش از 1500 کارشناسی ارشد روانشناس در مراکز  خدمات جامع سلامت

 

· غربالگری مشکلات سلامت روان، مصرف الکل، مواد دخانیات، و خشونت های خانگی در مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاه های سلامت توسط کارشناسان مراقب سلامت

 

· ارائه خدمات روانشناختی برای بیماران شناسایی شده

 

· آموزش جمعیت عمومی با رویکرد مبتنی بر پیشگیری از اختلالات روانی و مصرف مواد با هدف توانمند سازی

 

·  افزایش جمعیت تحت پوشش خدمات سلامت روان در مناطق شهری

 

· ارتقاء بازنگری برنامه های سلامت روان در نظام PHC

 

· ایجاد ساختار تشکیلاتی سلامت روان در دانشگاه های علوم پزشکی

 

·ایجاد ساختار مستقل سلامت روان در قالب دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد در ستاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

 

· ایجاد دسترسی به خدمات سلامت روان برای بیش از 40 میلیون نفر از جمعیت شهری و روستایی کشور در مراکز خدمات جامع سلامت با استقرار کارشناسان سلامت روان در این مراکز

 

 

 

نسخه چاپي  ارسال به دوست

        جمعه ٢٠ مهر ١٣٩٧ - ١٢:١٨ / شماره خبر: ١٨٢١٧٨ / تعداد نمايش: 71  


لیست اخبار >>